Terugverwijsrichtlijnen diabetes mellitus type 2 patiënt
Internist => huisarts

Opgesteld door            : Transmurale werkgroep Oud-Nieuw West en Oost Amsterdam
Opgesteld op                : 08-10-2002
Gewijzigd op                : 08-04-2003

Het beleid bij Diabetes Mellitus type 2 kent vele facetten. Onderstaande richtlijnen laten streefwaardes zien. Wij zijn ons ervan bewust dat dit in de dagelijkse praktijk niet altijd haalbaar is. Toch zullen wij naar het hoogst haalbare moeten streven om de kans op complicaties op micro- en macrovasculaire niveau te verkleinen of voorkomen.  De genoemde waarden kunnen per individuele patiënt met enige souplesse worden gehanteerd (NHG-Standaard).

Conform NHG standaard (3 maands- en jaarcontrole met screening, behandeling van risicofactoren en complicaties en het geven van educatie)

• Huisarts is in staat om de nodige zorg te geven.
• Stabiele glucoseregulatie, met HbA1c  kleiner of gelijk aan 7 %, dalend onder ingestelde therapie of niet beter haalbaar. Nuchtere glucose liefst  kleiner of gelijik aan 7 mmol/l en postprandiale glucose kleiner of gelijk aan 9 mmol/l.
• Insuline schema maximaal 2 x daags, tenzij huisarts uitdrukkelijk aangeeft kennis te hebben van 4 of 5 x daags schema en samen werkt met een diabetesverpleegkundige.
• Gereguleerde dyslipidemie (chol kleiner of gelijk aan 5.0 mmol/l, HDL-chol groter of gelijk aan 1 mmol/l; LDL-chol < 2.5 mmol/l; trigl. kleiner of gelijk aan 2 mmol/l en/of ratio totaal/HDL chol. kleiner of gelijk aan 5) of niet beter haalbaar.
• Stabiele nierfunctie met kreatinineklaring groter of gelijk aan 70 ml/min (serum kreatinine > 200 µmol/l en/of serum  kreatinine stijging minder dan 20% per jaar)
• Stabiele, niet progressieve microalbuminurie.
• Gereguleerde hypertensie met streefwaarde  kleiner of gelijk aan 140/80 mmHg of niet beter haalbaar. 
   

Redenen om niet  terug te verwijzen:

• Proliferatieve retinopathie in het afgelopen jaar.
• Cardiovasculair event in het afgelopen jaar.
• Diabetisch ulcus in het afgelopen jaar.
• Vrouwen met zwangerschapswens. 
   
• Stabiel wil zeggen:  aantal opeenvolgende  controles (2) met hetzelfde resultaat.
• Terugverwijzen zal plaatsvinden na een jaarcontrole.
• In brief aan huisarts terugverwijzing aankondigen onder vermelding van: conform regionale afspraken.
   

Verwijsrichtlijnen diabetes mellitus type 2 patiënt 
Huisarts => internist

Opgesteld door            : Transmurale werkgroep Oud-Nieuw West en Oost Amsterdam
Opgesteld op                : 08-10-2002
Gewijzigd op                : 08-04-2003

Het beleid bij Diabetes Mellitus type 2 kent vele facetten. Onderstaande richtlijnen laten streefwaardes zien. Wij zijn ons ervan bewust dat dit in de dagelijkse praktijk niet altijd haalbaar is. Toch zullen wij naar het hoogst haalbare moeten streven om de kans op complicaties op micro- en macrovasculaire niveau te verkleinen of voorkomen.  De genoemde waarden kunnen per individuele patiënt met enige souplesse worden gehanteerd (NHG-Standaard).

• Persisterende en recidiverende hypoglycaemieen of hyperglycaemieen > 9 mmol/l in veneus plasma, > 10 mmol/l in capillair volbloed.
• HbA1c bij herhaling > 7% ondanks maximale therapie door de huisarts.
• Instellen en/of veranderen van insuline (1of 2 x daags schema) als huisarts aangeeft het niet te kunnen.
• Overzetten op een intensief (4- of 5x daags) insuline schema.
• Onvoldoende instelling van diverse risicofactoren (lipidenspectrum: chol. > 5mmol/l; HDL-chol. < 1 mmol/l; LDL-chol > 2.5 mmol/l; trigl. > 2 mmol/l, bloeddruk >140/80 mmHg), ondanks maximale therapie (3 antihypertensiva, waaronder een ACE remmer). 
• Nefropathie met kreatinineklaring < 70 ml/min (serum kreatinine > 200 µmol/l. en/of serum  kreatinine stijging van 20% per jaar.)
• Progressieve microalbuminurie ondanks optimale therapie.
• Bij proliferatieve retinopathie.
• Vrouwen met zwangerschapswens.

Bij de volgende verwijscriteria bestaat ook de mogelijkheid om naar de internist te verwijzen naast de betreffende specialisten:

• Diabetische voet (ischaemisch => vaatchirurg; neuropathisch => revalidatiearts of podotherapeut)
• Perifeer vaatlijden => vaatchirurg
• Voetdeformiteiten/drukplekken => podotherapeut

Voor downloaden: Terugverwijs- en verwijsrichtlijnen