Integrative Medicine

Een interview met Ines von Rosenstiel, kinderarts en nog veel meer

Door: Daniël van der Lee

Dr. Ines von Rosenstiel is hoofd van de afdeling kindergeneeskunde in het Slotervaartziekenhuis, een groot opleidingsziekenhuis in Amsterdam en is daarnaast bekend door haar inspanningen voor Integrative Medicine, afgekort IM. De onderzoeksstage over Integrative Medicine die ik op dit moment bij haar doe geeft me de mogelijkheid om een kijkje in de keuken van het Slotervaartziekenhuis te nemen. Zo kan ik proeven, zien en ruiken aan de zorgvisie “Integrative Medicine”, een interview afspreken en mijn ervaringen hier met jullie delen.

Het drukke artsenleven van Ines von Rosenstiel begint als ze in 1987 haar studie medicijnen aan de Universiteit van Leiden afrondt. Hierna specialiseerde ze zich tot kinderarts in Leiden en Den Haag, vervolgens tot kinderintensivist in het AMC en volgde een korte tropencursus. Ze heeft negen jaar op de kinder intensive care van het AMC gewerkt en daar jaren onderzoek verricht naar lange termijn gevolgen van meningokokkensepsis/meningitis. Ze was 2 jaar hoofd van de kinder-IC in het AMC.

Toen ze 40 werd, maakte ze een lang van tevoren geplande reis. Ze vertelt, dat ze tijdens deze sabbatical in Tibet en Nepal in toenemende mate geïnspireerd raakte door de Tibetaanse en Indiase geneeskunst die ernaar streeft lichaam en geest in evenwicht te brengen en te houden en daardoor ziekten te voorkomen. Na haar terugkeer in Nederland verruilde ze haar baan als kinderarts-intensivist in het AMC  voor een baan als generalist, met als belangrijkste doel de visie van Integrative Medicine vorm te kunnen geven.

Ze is voorzitter geworden van de Stuurgroep Integrative Medicine en hoofd van de afdeling kindergeneeskunde in het Slotervaartziekenhuis waar ze het proces van ziekenhuisbrede implementatie coördineert. Verder verricht Ines von Rosenstiel veel werk om nationaal en internationaal het draagvlak voor IM in de politiek en innovatie in de zorg te verstevigen. Om daden bij het woord te stellen bezoekt ze congressen en symposia, alwaar zij lezingen en workshops rond IM verzorgt. Daarnaast is zij oprichtster van een drietal non-profit stichtingen die zich bezig houden met preventie en gezonde leefstijl in Nederland, Kids in Balance, een derde wereld stichting medical checks for children en het recent opgerichte NIKIM (nationaal informatie en kenniscentrum integrative medicine). Daarnaast geeft zij les over IM aan derdejaars geneeskunde studenten in Utrecht en kinderverpleegkundigen in den lande.

Wat is IM en waarom in het Engels?

Integrative Medicine is een zorgvisie die uit de VS komt. Het wordt daar in 40 vooraanstaande universiteiten toegepast en berust op vier pijlers: Er is sprake van een gelijkwaardige arts-patiënt relatie waarin de patiënt centraal staat en de arts meer als ondersteunende coach functioneert.De patiënt heeft een actieve rol in het voorkomen van ziekte, zijn welbevinden en in het eigen genezingsproces. Evidence based CAM therapieën worden gecombineerd met de reguliere therapieën om te komen tot de meest effectieve, minst invasieve, minst toxische en goedkoopste behandelstrategie. Hierbij worden naast de lichamelijke aspecten ook de andere aspecten van de persoon betrokken. Er wordt gewerkt in een zogenaamd ‘healing environment’, waarbij de omgang met elkaar en de omgeving waarin gewerkt wordt bijdragen aan het algemeen welbevinden.
Kinderadviespolikliniek voor integratieve geneeskunde

Op 1 oktober 2007 is Ines von Rosenstiel in het Slotervaartziekenhuis gestart met een kinderadviespolikliniek voor integratieve geneeskunde waar ze werkt met diverse vormen van problematiek. Naast de ziektebeelden zoals diabetes, astma en jeugdreuma, wordt er gewerkt met de volgende clusters: darmproblematiek, huidproblemen, slaapproblemen, concentratie- en gedragsproblemen, chronische verkoudheid, oorontsteking en andere keel, neus en oorklachten, allergie en intolerantie voor voeding en hoofdpijn. In de behandelplannen is ruimte voor complementaire behandelmethoden.

Bij een bezoek aan de polikliniek valt meteen een grote poster op met de tekst “Aanvullende behandelwijzen, bespreek het met uw dokter”. De patiëntenpopulatie is heel divers wat betreft opleidingsniveau en land van herkomst. Een echtpaar komt bij Ines von Rosenstiel. Als ze het dikke dossier ziet reserveert ze vast extra tijd. Het gaat over een kind met PDD-NOS, een autisme gerelateerde aandoening. De moeder wil haar kind graag helpen om beter te leren op school en heeft gelezen, dat er een verband is tussen autisme en voeding. Ze heeft een duur bloedonderzoek bij haar kind laten doen en geeft haar kind in goed vertrouwen iedere dag 15 pillen met voedingssupplementen op voorschrift van een alternatieve arts. Haar echtgenoot heeft grote twijfels over de behandeling met de nodige conflicten. Aan dokter Von Rosenstiel wordt om advies gevraagd.
Na goed geluisterd te hebben, maakt ze bij haar advies gebruik van een ethisch raamwerk. Ze vertelt, dat je alle behandelingen, zonder onderscheid tussen regulier en niet-regulier, kunt indelen op basis van ‘veiligheid’ en ‘bewezen werkzaamheid’. “Wanneer een behandeling veilig is en de werkzaamheid ook is bewezen, dan ligt het voor de hand dat je die toepast of aanbeveelt aan de patiënten. Er zijn ook behandelingen die bewezen werkzaam zijn, maar niet veilig. Een voorbeeld hiervan is de toepassing van chemotherapie bij patiënten met kanker. Deze behandeling moet je goed monitoren om ernstige schade zoveel mogelijk te voorkomen. Er zijn ook behandelingen waarvan de werking of het werkingsmechanisme (nog) niet afdoende is aangetoond, maar die wel veilig zijn. Deze behandlingen kun je tollereren. Het mag duidelijk zijn, dat wanneer er niet bewezen is dat het werkt en het ook niet veilig is, het ten strengste af te raden is. Uiteindelijk wordt in gezamenlijk overleg besloten om over te gaan op een visoliepreparaat en een multivitaminepil per dag en na te denken over een reguliere dubbelblinde proefbehandeling met ritalin.

Dokter Von Rosenstiel laat duidelijk merken, dat het niet het belangrijkste is of ze voor of tegen bepaalde therapie is. “Ik zal echt niet zo maar een complementaire behandeling invoeren. Maar als bijvoorbeeld acupunctuur helpt bij braken van chemotherapie, waarom zouden we dat dan niet toepassen?”
Zo zijn er naast de kinderadviespolikliniek een aantal toepassingen van IM in het Slotervaartziekenhuis, zoals ontspannende muziek, yoga, visualisatieoefeningen, aromaverneveling, cursussen tegen stress, hypnose, babymassage, cursussen over voeding, motivational interviewing en lifestyle coaching. Het doel is hiermee te komen tot een completer zorgaanbod waarbij naast farmacologie en chirurgie veel waarde wordt toegekend aan zelfzorg en zelfmanagement. Hierdoor krijgt de patiënt een stukje bewustzijn en controle over zijn ziekte of gezondheid.

Wat wilt u de lezers van de Granulla nieuwsbrief tot slot graag meegeven?

“Een goede dokter zijn, daar komt IM op neer”

Zie: www.medicalchecksforchildren.org
Zie: www.kidsinbalance.nl
Zie: www.nikim.nl