Het slaap apnoe syndroom
Het obstructief slaap apnoe syndroom afgekort OSAS, wordt veroorzaakt door een belemmering van de ademweg. Deze belemmering of obstructie veroorzaakt meestal duidelijk hoorbaar snurken. Wanneer de obstructie erger wordt kan de ademhaling tijdelijk geheel belemmerd worden en kan zelfs stoppen. Deze ademstop wordt apnoe genoemd. Letterlijk betekent Apnoe: zonder lucht. Meestal treedt snurken op als de luchtpassage door de neus- en keelholte onvoldoende is. Hierdoor gaat men door de mond ademen. Tijdens de slaap gaat de mond een beetje open en zakt de onderkaak met de tong wat naar achteren. Dit gebeurt voornamelijk in rugligging, doch kan ook in zijligging voorkomen. Als de achterzijde van de tong de keelholte bijna geheel opvult ontstaan snurkgeluiden. Als de tong nog iets verder naar achteren zakt kan de ademhaling tijdelijk stoppen, waardoor de apnoe ontstaat.
Vrije luchtweg, normale ademhaling Geblokkeerde luchtweg gedurende apneu
OSAS
OSAS is een van de meest voorkomende oorzaken van slecht slapen. Apnoe´s treden vaak meermalen per uur slaap op, waardoor de patiënt telkens even ontwaakt. Hierdoor wordt diepe slaap, waarvan men uitrust onmogelijk gemaakt. Tevens ontstaat daardoor ademnood en een gebrek aan zuurstof. De apnoe treedt op als iemand wegglijdt in de slaap. Door telkens te ontwaken rust je niet uit en ben je overdag moe. Het herhaalde chronische zuurstofgebrek dat hierbij ontstaat, leidt tot hart- en vaatziekten.
Centrale apnoe's
Een bijzondere vorm van het apnoe syndroom is die waarbij de ademhaling tijdelijk stopt of vermindert door een stoornis in de hersenen, waardoor de prikkel om te ademen even vermindert of uitvalt. Men spreekt dan over een centraal apnoe syndroom. Dit ademhalingstype wordt ook wel Cheyne-Stokes ademhaling genoemd en kan optreden bij ernstige algemene- en hersenziekten zoals hartfalen of beroerte. Ook bij pasgeborenen kan dit voorkomen, waarbij in sommige gevallen de verminderde ademhaling kan leiden tot plotselinge z.g. wiegendood.
Criteria
Er is pas sprake van een slaap-apnoe syndroom wanneer per uur slaap vijfmaal of meer de ademhaling gestoord wordt gedurende tenminste tien seconden, of wanneer over een periode van zeven uur slaap tenminste 30 episoden met een ademstilstand van tenminste 10 seconden zijn voorgekomen, waarbij de zuurstofverzadiging van het bloed met 5% of meer daalt.
Obesitas en Slaap
Uit recent Canadees onderzoek blijkt dat slaapstoornis leidt tot overgewicht. Kortslapers produceren kleinere hoeveelheden van het hormoon Leptine dat via de hersenen het gevoel van verzadiging geeft. Hierdoor eten mensen langer door en worden ze dikker. Een ander hormoon, Gherline, dat tegenovergesteld werkt en honger en eetlust opwekt wordt juist meer aangemaakt als men minder slaapt. Wederom een risicofactor voor overeten en het ontstaan van obesitas.
Mensen met overgewicht blijken ook vatbaarder voor het ontwikkelen van slaapstoornissen zoals het Slaap Apneu Syndroom, dit is het tijdens de slaap vele malen stoppen met de ademhaling waardoor men (bijna) wakker wordt doordat het lichaam reageert op het zuurstoftekort. Deze mensen rusten ’s nachts niet uit en vallen overdag ongewild in slaap. Ook bij Narcolepsie komt vaker overgewicht voor. Narcolepsie is een slaapziekte met overmatige slaperigheid overdag, spierverslapping bij emoties en een verstoorde nachtslaap (zie bij narcolepsie).
Speciale aandacht wordt door onze afdelin gegeven aan personen werkzaam in het beroeps(goederen)vervoer. Dit is vanwege de aard van het werk een doelgroep die een extra risico loopt op het ontwikkelen van overgewicht. Zij hebben zittend werk en slaapproblemen kunnen leiden tot gevaarlijke situaties op de weg.